De Amerikaanse bankenlobby is hard bezig om de nieuwe strengere regels om zeep te helpen of dusdanig te verzwakken dat ze nog maar weinig voorstellen. Gehanteerde tacktiek: zeg tegen alle banken in het buitenland dat de nieuwe wet slecht voor ze is. Zij gaan klagen bij de eigen regering, die vervolgens gaat klagen bij de Amerikaanse regering. En zo kunnen de banken op Wall Street zeggen: “zie je nou wel, andere landen vinden het ook niks”.
Niet dat ze het zelf zo kort weten te formuleren. Nee, de bankjongens hebben een 530 pagina tellend rapport vol met financiële algebra opgesteld waarom de regel niet deugt. (Voor de diehards hier de link: veel succes en een fijn leven verder!) Het komt er allemaal op neer dat de Volcker Rule, officieel de “619 of the Dodd-Frank Wall Street Reform Act” die de handel voor eigen rekening verbiedt, zuigt. Het is slecht voor de business en dat loopt net weer een beetje ‘as usual’.
De nieuwe wet, vernoemd naar voormalig Fed-voorzitter Paul Volcker en die vanaf juli in moet gaan, dient de meest risicovolle handel van banken in toom te houden en is een van de belangrijkste onderdelen van de Amerikaanse financiële hervormingen. Simpel gezegd is het doel van de wet dat de “Too Big To Fail”-banken niet zoveel risico’s op zich nemen zodat ze niet de hele wereldeconomie (opnieuw) op kunnen blazen.
Maar Wall Street heeft geen trek in de Volcker Rule. Een beetje risico hoort nou eenmaal bij het vak en bovendien, het moet zeggen ze. “Het nemen van risico’s is nodig om Amerikaanse bedrijven te financieren en economische groei te managen”, schreef JP Morgan Chase enkele weken geleden aan de Federal Reserve. Tot twee weken terug konden banken, economen, beleggers en andere marktparticipanten aan de Amerikaanse overheid vertellen wat zijn van de Volcker rule vonden. In totaal werden er 170.000 woorden ingestuurd waaronder dus 65 bladzijden met financiële “huilie-huilie” van JP Morgan. Het overgrote deel van de klachten was (uiteraard) afkomstig van de bankensector. Overigens zijn er ook voorstanders van de Volcker Rule zoals de burgerorganisatie Occupy the SEC die met een aanbeveling van 365 pagina’s kwamen. Zij zien ook risico’s, bijvoorbeeld dat de Volcker rule “de generaliserende taal door het gehele wetsvoorstel heen ervoor kan zorgen dat de risicovolle praktijken verschuiven naar minder gereguleerde, transparante en liquide markten als zogeheten Over The Counter-markten”. Het risico is dat door de wet zo op te stellen, banken nog risicovoller worden in plaats van minder. De regels moeten daarom scherper worden gesteld, aldus Occupy the SEC.
Volgens de banken zijn er uiteraard vier geheel andere nadelige effecten van de Volcker rule. De eerste is het zogeheten “concurrentienadeel” met het buitenland. Volgens persbureau Bloomberg lopen banken op Wall Street waaronder JP Morgan en Morgan Stanley al een tijd de deur bij de Fed en toezichthouders als de SEC plat om te vragen of de regel om deze regulatie ook buitenlandse bedrijven toe te passen, anders is het niet eerlijk. In december 2010 belde een lobbyist van JPMorgan naar de Fed om te vertellen dat de Volcker “een competetief nadeel” was voor Amerikaanse banken, omdat verder geen enkel ander land dezelfde wet kent. Verschillende topmannen van Morgan Stanley kwamen vorig jaar april met zes Fed-medewerkers praten om dezelfde “zorgen” te uiten.
Het tweede punt van de banken is dat het financiële systeem helemaal geen risico’s loopt met de handel op eigen rekening, beter bekend als “proprietary trading”. Geen risico’s, juist ja, dat hebben we met de subprimeobligatiehandel gezien. Ten derde gaan de kosten voor de klant omhoog en tot slot zou de “voorgestelde regulatie te gecompliceerd en te kostbaar” zijn. De vader van de wet had minder woorden nodig om de kritiek van de banken te pareren. “Mijn korte antwoord is: niet waar”. Op de klacht dat een verbod op de handel voor eigen rekening de kosten voor beleggers zou verhogen en voor onzekerheid en de onrust op de markten zou vergroten reageerde Volcker eigenlijk met: nou en? “Op een bepaald moment kan grote liquiditeit of de perceptie ervan de speculatieve handel aanmoedigen, zelfs in langlopende beleggingen”, aldus Volcker. “Conservatieve institutionele beleggers komen zo in de verleiding om veel sneller van positie te draaien, ten koste van een zorgvuldige analyse van de fundamentele waarde van de belegging.”
Dat banken niet kunnen concurreren met buitenlandse banken is volgens Volcker onzin. Banken worden beoordeeld op de service die ze bieden en niet of ze goed kunnen gokken. “Deposito-en betalingsfaciliteiten, het verstrekken van krediet, en vermogensbeheer. Dat is het werk van commerciële bank.”
Tegen de kosten heeft Volcker minder argumenten in te brengen. Het leven wordt er voor banken inderdaad ingewikkelder en iets duurder op. Maar volgens Volcker zijn dit de kosten om te voorkomen dat de economie (opnieuw) wordt opgeblazen. Want zei ook Anat Admati, professor financiën aan de Stanford University vorige week tegen Bloomberg. “De kritiek van buitenlandse overheden – namens de eigen banksector – helpt Amerikaanse banken de wet aan te vechten. Hierdoor neemt het debat afstand van de belangrijkste kwestie, namelijk het verminderen van risico’s die banken opleggen aan de economie.” De banken zullen tot de implementatie van de wet in juli van dit jaar alles doen wat ze kunnen om de wet zo soft mogelijk te krijgen en zelfs het buitenland inzetten, maar zoals Felix Salmon van Reuters het samenvatte: “Dat het slecht is voor JP Morgan, betekent niet dat het ook slecht is voor Amerika. Dus laten we erop toezien de Volcker Rule zo streng mogelijk wordt en ophouden met de zorgen over het effect op de jaarlijkse bonus van Jamie Dimon (topman JP Morgan)”.
Maar de kritiek uit het buitenland op de Volcker rule neemt toe. Het internationale verzet tegen de Amerikaanse ‘Volcker Rule’ groeit aan de vooravond van de G20-top in Mexico, schreef the Financial Times vorige week. Met nam de Britten (lees, de City) en Japan hebben moeite met de maatregelen. Paul Volcker zelf zegt “volledig verrast” te zijn door alle kritiek, zegt hij in een ingezonden brief in dezelfde krant. Hij wijst er op dat de financiële transactietaks en het shortsellingverbod waar Europa voor pleit, veel grotere gevolgen hebben voor de verhandelbaarheid.
De wet mag er dan al door zijn, maar de Wall Street-banken blijven zich totdat de wet daadwerkelijk is ingevoerd met hand en tand verzetten. Hoe succesvol ze daar mee zullen zijn, zullen we de komende maanden kunnen zien.
