Uitgerekend de man die ooit stond voor ‘Big is Better’ wil nu dat de grote banken worden opgebroken. Sandy Weill, de voormalig topman van de Amerikaanse bank Citigroup en man achter grote bankendeals, vindt nu dat de Glass-Steagall Act uit 1933 waarin dit ooit was geregeld, weer moet worden ingevoerd. Weill: “De wereld is veranderd”.
De inmiddels 79-jarige Weill die ooit zijn carrière begon bij Bear Stearns deed zijn opmerkelijke uitspraken woensdagochtend bij de Amerikaanse zakenzender CNBC, waar de presentatoren stomverbaasd op zijn voorstel reageerden. Dit zou betekenen dat banken als JP Morgan, Bank of America, maar ook zijn eigen Citigroup de zaken- van de consumententak moeten scheiden. Het opbreken van banken is een voorstel dat meestal wordt aangevoerd door de grootste bankencritici, maar het geluid komt zelden uit de sector zelf.
Balans
Topbestuurders van banken als JP Morgan proberen toezichthouders en wetgevers er juist van te weerhouden de grootbanken op te breken. Zij stellen dat beide onderdelen nodig zijn omdat ze voor balans zorgen in verschillende economische omstandigheden.
De grootbanken liggen sinds de kredietcrisis onder een vergrootglas en worden beschuldigd van het nemen van te grote risico’s, het opblazen van de huizenbubbel en de ineenstorting van de economie om vervolgens te worden gered met belastinggeld.
Zakenbanken die actief zijn bij ondermeer fusies, beursgangen en het verpakken van kredieten, maken in goede tijden veel meer winst, maar in slechte tijden kunnen er ook grote verliezen worden geleden. Het ouderwetse bankieren met spaargeld is stabieler, maar minder winstgevend. Door deze activiteiten te scheiden, kunnen banken niet langer speculeren met het spaargeld van consumenten. Mocht een zakenbank dan omvallen, is een redding door de overheid (bailout) niet meer nodig.
Imperium Citi
Weill nam in 2003 afscheid als topman van Citigroup die onder zijn leiding uitgroeide tot een financieel imperium met zowel een consumenten- als zakelijke tak. Weill zegt pas het afgelopen jaar van gedachten te zijn veranderd. “Ik denk dat de wereld is veranderd en niet meer dezelfde als tien jaar geleden.” Ook vindt Weill dat banken teveel schulden hebben en meer inzicht moeten geven wat er precies op de balans staat.
Nu lijkt het in eerste instantie alsof de oud Citi-topman met deze maatregelen de Amerikaanse belastingbetaler voor de toekomst in bescherming wil nemen, maar het gaat Weill om een veel grotere zaak: de Verenigde Staten moeten de leidende positie in het wereldwijde financiële systeem zien te behouden.
“Er is geen ander land dat de wereld beter kan leiden. Als we die leider willen zijn, moeten we een financieel systeem hebben dat ons kan helpen om die positie te behouden, maar dat gebeurt nu niet…”
Weill stelt dat radicale veranderingen nodig zijn als Amerikaanse banken het vertrouwen willen heroveren en de VS aan het roer van het wereldwijde financiële systeem wil blijven staan.
Glass-Steagall Act
De Glass-Steagall Act werd in 1933 ingevoerd naar aanleiding van de crash van de aandelenmarkten in 1929 en de daaropvolgende depressie en economische crisis in de jaren dertig. Consumentenbanken werden vanaf dat moment gescheiden van financiële instellingen als effectenhuizen, verzekeraars en zakenbanken. Vanaf de jaren zestig werd de wet langzaam maar zeker uitgekleed totdat in 1999 onder president Bill Clinton de Gramm-Leach-Bliley Act werd aangenomen. Een wet waar Weill zelf voor had gelobbyd en waarmee de Glass-Steagall Act, die in feite al niets meer voorstelde, officieel buiten werking werd gesteld.
Weill was in de jaren negentig de baas van Travelers Group dat bestond uit een verzekeraar Travelers en zakenbank Salomon Brothers. Onder de Glass-Steagall Act had een dergelijke overname nooit plaats kunnen vinden, maar door een speciale uitzondering mocht de overname doorgaan.
Geen spijt
Weill neemt geen afstand van de wijze waarop hij zelf als topman de bank leidde. Volgens de ex-Citi topman hebben de grote banken er met kredieten voor gezorgd dat communistische landen konden veranderen in kapitalistische. Een grote groep mensen is daardoor vanuit armoede opgeklommen naar de middenklasse, aldus Weill. Als echte bankman betreurt hij het slechte imago die de sector nu heeft. “Het is treurig, vooral voor jongere mensen. Dit was een sector die juist een hoop briljante mensen wist aan te trekken.”
Het is natuurlijk mooi dat Weill op zijn oude dag tot dit inzicht is gekomen, maar wel het was fijner geweest als hij dit had bedacht toen de hij nog de topman van Citi was en ruim voor de kredietcrisis van 2008.
Of zoals het Amerikaanse Forbes het in het Engels veel mooier wist te formuleren:
“It would have been nice if Weill had had these insights while he was at Citigroup and before the meltdown of 2008.”
